Plüton ile Karşılaşmamız Hakkında Merak Edilen 10 Soru ve Cevapları

0
153

Plüton ile Karşılaşmamız Hakkında Merak Edilen 10 Soru ve Cevapları:

Yıllarca hor görüldü. Gezegenlikten çıkarıldı, yılmadı geri geldi. Duruşunu hiç bozmadı (”aslında yörüngede dönerken bozuyordu” diye iğrenç bir espri de yapayım). Ancak şimdi Plüton, hiç olmadığından daha fazla odak noktası.

2006 yılında NASA tarafından uzaya gönderilen New Horizons (Yeni Şafaklar) adlı uzay aracı, yaklaşık 10 yıllık bir uçuşun ardından sonun Plüton’a yaklaştı ve insanlık tarihinin en yakın karşılaşması gerçekleşti. Bu karşılaşma ile ilgili merak ediyor olabileceğiniz 10 soruyu derledik:

1- New Horizons neden Plüton’un uzaktan fotoğraflarını çekmekle yetiniyor? Neden yörüngesine otur muyor? 

Bildiğiniz gibi Plüton büyüklüğünü tartışılmasıyla ünlü bir cüce gezegenimiz, hatta hakkında hala süregelen ‘gezegen mi, cüce gezegen mi’ tartışmaları var. Cüce gezegen, doğrudan Güneş etrafında dönen 10. cisim ve oldukça küçük. Bu sebepten ötürü Plüton’un çekim gücü çok zayıf. Bu miktarda çekim gücü olan bir gezegenin yörüngesine oturmanın iki yolu vardır; 1-Uzay aracı her an gezegenle karşılaşacak hızda seyehat eder ki karşılaşma gerçekleştiği zaman durabilmesi kolay olsun. Tahmin edebileceğiniz gibi bu durum varış süresini çok uzatırdı.  2-Uzay aracı gezegene yaklaşır, yörüngeye giriş sırasında frenleme sistemi ile hızını düşürür. Ancak, bu tarz bir yavaşlama o kadar kolay değildir. Aracın ivmesini tamamen kaybetmesini sağlayacak bir ters itiş için, aracın Plüton’a gittiği kadar yakıt harcaması gerekir ve bu 2 kat yakıt demektir. 2 kat yakıtı taşıyabilecek büyüklükte bir araç yapıp, aracın Plüto’ya gönderilmesi, günümüzde neredeyse imkansızdır.

2- Çok uzaktaki galaksilerin bile muhteşem fotoğraflarını çekebiliyoruz. Şu ana kadar neden Plüton’un bu netlikte bir fotoğrafı yoktu?

Çoğu kişi bu soruyu sormuştur ve sorunun cevabı Plüton’un boyutunda ve parlaklığında gizlidir. Görüntülenen galaksiler çok büyük ve parlak olduklarından ötürü, ünlü Hubble teleskobu gibi teleskoplar için kolay bir hedeftir. Boyutu Ay’ın 2/3 si kadar olan Plüton ile benzer boyutlarda olan cüce gezegen Ceres bile, Dünya’ya daha yakın olduğu halde fotoğraflarda sadece bir kabarcık gibi görülebiliyor.

3-En çok neyin ters gitmesinden korkuluyor?

Uzay aracı Plüton sisteminde o kadar hızlı ilerliyor ki yolun üzerinde karşılacağı, nohut tanesi büyüklüğünde bir toz parçacığı bile felaketle sonuçlanabilir. Bu yüzden Dünya’daki ekip, birkaç haftasını uzay aracının yolu üzerinde çeşitli parçacıklar bırakabilecek cisim olup olmadığını kontrol etmekle geçirdi. Şimdilik yol açık görünüyor.

4- Plüton’un fotoğrafları neye benzeyecek?

New Horizons’tan gelmeye başlayan fotoğraflar daha şimdiden cüce gezegenin en iyi ve en net fotoğrafları oldu. Üstelik en güncel fotoğrafı 12 Temmuz’da, milyonlarca mil öteden çekilmişti. Bugünkü yakınlaşma Plüton’un, uydusu Charon’un ve daha küçük uydularının çok daha yakından çekilebilmesine olanak sağlayacak.
Uzay aracı Taksim Meydanı büyüklüğündeki detayları fotoğraflayabilecek ve şu ana kadar hiç görmediğimiz, cüce gezegenin Güney Kutbu da buna dahil.

5-Çekilen fotoğrafların Dünya’ya ulaşması ne kadar sürecek?

Fotoğraflar radyo sinyalleri halinde iletiliyor ve o mesafeden yola çıkan bir radyo sinyalinin Dünya’ya ulaşması 4,5 saat sürüyor. Bu nedenle bütün verilerin Dünya’ya aktarımı 16 ayı bulacak.


6-Plüton hakkında ne öğreneceğiz?

New Horizons uzay aracı Plüton’u ve uydusu Charon’u detaylı bir şekilde inceleyecek. Plüton’un arazi yapısı, bilim insalarının önceliği. ‘Gezegende jeolojik faliyet var mı? Plüton’un ince atmosferinde neler oluyor?’ gibi soruların cevaplarını bulmayı deneyecekler. Ayrıca Plüton sisteminin nasıl oluştuğu hakkında da bulgular elde etmeyi deneyecekler.

7-Plüton’u geçtikten sonra New Horizons ne yapacak? Ne akdar süre daha yol alabilecek?

New Horizons uzay aracı Plüton’u inceledikten sonra buzlu, dev bir enkaz alanı özelliğindeki Kuiper Kuşağı’na doğru olan yolculuğuna devam edecek. NASA onayladığı takdirde, New Horizons bunu da geride bırakacak ve beş yıl sonra yeni bir buzul dünyayı inceleyecek. New Horizons bu aşamada Dünya’dan kilometrelerce uzakta olsa da veri göndermeye devam edecek. En sonunda Voyager I ve Voyager II uzay araçlarının yaptığı gibi, Güneş Sistemi’nin dışına doğru harekete geçecek.

8-Plüton’a gidecek başka uzay araçları da olacak mı?

Şu aşamada gönderilmesi planlanmış başka bir uzay aracı yok. Fakat ilerisi için umutluyuz.

9-Uzaylılar için bir mesaj taşıyor mu?

Şimdilik hayır. Ancak New Horizons’un Kuiper Kuşağı’nı terk etmesine karar verildiği takdirde, One Earth Message (Tek Dünya Mesajı) adlı, uzay aracının veri toplama ve verileri Dünya’ya gönderme işi bitince ona, başkaları için bir mesaj yüklemeyi öngören bir proje söz konusu. Bu proje, önceden Voyager I ve II uzay araçlarına yüklenmiş, Dünya’dan görüntüler ve sesler taşıyan Voyager Golden Record’un güncellenmiş bir versiyonu olacak.

10-New Horizons uzay aracı, Plüton’a doğru yol alırken geçirdiği 9 yıllık süre boyunca ne yaptı?

Aslında New Horizons zamanının çoğunu uyuyarak geçirdi. Fakat arada bir uyanıp sistemi testlerinden geçti. Tabii bir de 2007 yılında, Jupiter yakınından geçerken bu dev gezegene bir göz atsın diye uyandırıldı. Bu olay 2014 yılında, araç bu sefer Neptün’ün yörüngesinden geçerken tekrarlandı. Amacı buz mavisi devin bir fotoğrafını çekmekti fakat Neptün bu sırada o kadar uzaklardaydı ki fotoğraflarda malesef neredeyse hiç belli olmuyor.

Kaynak: National Geographic

CEVAP VER